» weblog

welbespraakte kritiek
2 reacties - 09-09/2009

Niet zo lang geleden zaten ex-lief en ik op mijn balkon ongezouten kritiek te leveren op het bandje dat bij het hotel aan de overkant aan het spelen was. We hadden juist gegeten, dronken een goed glas wijn van het eiland hier en op zeker moment zegt Selja dat we misschien wel een punt hebben met onze kritiek, maar dat het toch wel erg gemakkelijk is van een afstandje de boel af te kraken.

Een minuut of wat zat ik daar over na te denken en zei niets. Tot ik plots moest denken aan een uitspraak die ik een half jaar geleden op uitzendinggemist voorbij zag komen, van Felix Rottenberg. De context weet ik niet meer maar de uitspraak zelf weet ik woordelijk te herhalen: eloquentsia [sic] en welsprekendheid staat recht tegenover cynisme.

...

Daar werd ik even stil van. Allereerst omdat eloquent welbespraakt betekent en de uitspraak in zijn geheel dus een pleonasme is. Ten tweede omdat we spreken van eloquent en niet van eloquentsia, dat uiteindelijk iets zou kunnen betekeken als welbespraakten en in dat verband dus tegenover cynici geplaatst had moeten worden, liever dan tegenover cynisme. Ten derde omdat, grammaticaal gezien, het enkelvoud 'staat ' de gemiddelde VMBO'er nog het schaamrood op de kaken zou moeten doen komen en tenslotte omdat het gewoon onzin is. Waarom zou je niet cynisch én welbespraakt kunnen zijn?

Erger werd het doordat de tafeldame die avond, Sophie Hilbrand, vol bewondering naar Felix keek en iets opmerkte als dat ze het zo nog nooit had bekeken.

...

Daar moest ik dus aan denken toen Selja opmerkte hoe gemakkelijk kritiek leveren wel niet is. Dus besloot ik me teweer te stellen en merkte op dat dat weliswaar een populaire gedachtengang is, maar daarom niet minder onzinnig.

Kijkt u maar eens om u heen. Bij een concert, een voorstelling of wat dan ook. Het maakt niet uit hoe abominabel de prestatie van de uitvoerenden is, het domme publiek klapt toch wel. Een vals zingende zanger? Geen hond die het hoort. Een niet synchroon dansende groep dansers? Alleen kniesoren die het zien. En klootzakken die er iets over opmerken. Een kunstschilder die niet weet hoe hij een kwast moet vasthouden? Het domme publiek komt er toch wel voor naar het museum. Het hangt er tenslotte vol mee. En we applaudisseren vrolijk verder.

Zinvolle kritiek bestaat uit een paar ingrediënten. Als eerste vindt er een deconstructie plaats van hetgeen waarop kritiek geleverd wordt. Vervolgens moet er constructie plaats vinden om te zien wat wél de correcte methode of uitspraak had moeten zijn. Die zaken moeten worden samengevoegd en in een coherent betoog worden vervat en ziedaar: Zinvolle kritiek!

Eloquentsia... Als dat het niveau is van onze intelligentsia, wellicht wordt het dan gewoon tijd over te gaan tot andere middelen van kritiek leveren. Ik stel voor dat we iedere zichzelf tot intelligentsia benoemende Nederlander die dergelijke stommiteiten begaat tegen de muur zetten. Wedden dat het heel snel afgelopen is met al die stomme opmerkingen enerzijds en anderzijds de oliedomme opvatting dat kritiek leveren zo gemakkelijk is?

En zo, lieve kijkbuiskindertjes, levert men op een zinvolle wijze kritiek. Niet door een ja-knikker te zijn. Niet door te denken: Hij zal het wel weten want hij heeft ervoor gestudeerd. U dient zelf uw hersens te gebruiken. En zo af en toe moet u gewoon een rotschop aan die zelfbenoemde dwazen uitdelen, al was het maar omdat het oplucht.


reacties op postingmIKe

En dat doet mij weer denken aan L.H. Wiener: "Ik zou rijk kunnen zijn, als ik een kut had en niet kon schrijven." Een syntactisch gezien zeer correcte uitspraak.

stoethaspel

Nou meende ik dus waarlijk op de hoogte te zijn van 's mans werk maar deze scherpe opmerking is me dus ontgaan!

Dank dus,


ook reageren?

Gebruik onderstaand formulier om te reageren. Alle velden zijn verplicht.

controle en verzending

Vul het gezochte woord in ter verificatie van uw mens-zijn. Aap en lelijk ding. Wat draagt die aap? Een gouden ...

recent geluisterd


Warning: simplexml_load_file(http://ws.audioscrobbler.com/1.0/user/stoethaspel/recenttracks.xml) [function.simplexml-load-file]: failed to open stream: HTTP request failed! HTTP/1.1 404 Not Found in /srv/anthonie/www/www.stoethaspel.com/include/scrobbler.php on line 3

Warning: simplexml_load_file() [function.simplexml-load-file]: I/O warning : failed to load external entity "http://ws.audioscrobbler.com/1.0/user/stoethaspel/recenttracks.xml" in /srv/anthonie/www/www.stoethaspel.com/include/scrobbler.php on line 3






















» link » reacties « · »